Ji Wişe Berev Ziman (1)

-

         Çend Wişeyên Paleyî(Kurdîya Mîyan)


        *Abrû; Şeref û heya, li Kavaşa Hekaryan em dibêjinê "abûr" bo wêne; ewî abûra me bir, ango ewî me da şermê, şermizar kir, şeref ji me re nehişt.

Cîguher bûne "r" û "û" 


     *Ajne: li zimanî dêrîn ser-şûştin e, îro mane piçek guheriye;  bûye melevanî 

Li hin navçe û zarava peywest wa lê hatiye; ajnî, aşne, aznî, asna hwd. 


     *Azar; jan, êş

Azerten(şêweya kevn) îro; azirandin/zerandin; ew jî evane didêre; sil kirin, tûre kirin, ajawe kirin...


     *Amêxt/amêj/amêz: 


Li Kurmancî; hemêz(hembêz/himêz++) ; kirdara hez pêşan danê ye, dest li dor alandin bo wêne; babî kurê xwe hemêz kir ango da ber milê xwe, pê şad bû

Li Soranî amêz e, 


Û li Soranî bi şiklî "awête" jî heye bi mane; têkel,  di nav hev

     

     *Ara; meydan, rûber, navber(maneya 2.)

 Ara; pîvana du xalên ji hev dûr dide, mesafe. 

Di ara wan de rûniştiye(navber)

Li ara Amed û Batman çend gund hen(in)? (Rûber) 

Derbasî Turkîya Anatolya jî bûye.


Nîşe; Paleyî ew serdema Êşkanî û Sasanî ziman/zaravaya serwerî Sera û imperetorî. Hin dibêjin Pehlewî, Palewanî..



Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

PÊŞGIRA LÊKERSAZ YA ''da-'' û RÎŞALA WÎ

-
Li zimanê kurdî li zaravaya Kurmancî pêşgira lêkersaza ''da-'' gava têt li pêş lêkerî maneyekî nwî lê bar dike: zortir maneya ber bi jêr pê dide: Daxistin: derî daxe(bigre, bide ser) Danan: saxtin, ava kirin, li cîyekî nizm hiştin Dagirtin: îşxal, cîyek bi temami girtin û dageran, dadan, daçûn, damalîn hwd. Kiroka vî pêşgira lêkersaz ji kû hatiye? ''da-'' vedigere  *dhe-  ya Hindû-ewropî û maneya pêşîn ya vî pêşgirî westar kirina çişteki li zemî/erd bûye. j'bo nimune bêjeya çikil ku wate rast, ne-wêl/xwehr eger bibêjî çikilandin ku wate serî tîj dixî di axê û eger ''da-'' bi kar bînî; dibe daçikilandin ku wate çandin û hiştina dar û nemam j'bo katekî dirêj û bi amanc û pêkane bibe ço û perçem jî... ''ni-'' jî heye eger bi mane bibêjî nêzîk in, û vedîtinekî  Palewanîg  û Parsîg e (Paleyîya Eşkanî û Sasanî) çend nimûne: niximandin/nixaftin(xefa nûke heyî belku ji wî hatibe), nivistin û weku navdêr dîsan; nişîv, nivîn...
Devamı

Dawera Firewehr: Rastî û Çewtî

-
Resim
     Ehûra Mezda navê Xweda ye, nek navê em sembola li xwarê ye! Ehûra bê wêne, bê pênase û bê laş e.       Ev sembole: Firewehr e.       Li ayînî Mezdîyesna(xelk fêr bûye dibêjin; Zerdeştî/Zerdeştîyet) ev wizeyekî berz û diyarker e, gelek girîng e; çimku raman û dîdeya ev ayîna Kurdî bi puxtî pêşkêş dike.(Belku li nivîsekî dî bi wirdeyî behsa (ev) sembola han bikim)      Ji ber baweriya xwe-kêmî ya Kurdan, Kurd xwe naspêrîn wî ramanî ku "Kurd ji mêj ve Takexwidayî bûye" divên we bawer bikin; li pêş îslam li serdema anîmîzmê bûn e. Eks bi wî Kurd li pêş hatina îslam jî xwedî-ayînekî rêkûpêk(hê geştir), TakeXwidayî, xwedî şar û şaroçkeyên medenî bûn e. Û çawa Xwida bikin yeksanî wêneyekî?! Ev ji "nezanîna ji ayînî  Mezdîyesna tê".       Ehûra Mezda bê pênase ye, ne zanista ayînî ya Mezdîyesna ne zanista aktuel ya nûjen pê nizan e; çawa ye, çi dike, gir û barista wî çî ye, çi dixwaz e, bi kurtî ...
Devamı

Dabeşa zimana Kurdî û Kurdî kîjan ziman e?

-
    Kurd tenanet sê zarava weku Kurmanc î û Soran î û Kelhûr î nîn e! Îro beşekî Rojava (giroyek di nav zanyarên ziman) ya xwedîgiravî hevçerx û pêşkeftî wesa sînordar dike lê Kurdî çawa min li çend cîyên dî gotî sê kom-zarava yaxûd şaxeziman didêr e! Ya yekem: Goranî ku ji Hawramî û Bacelanî û Zazakî hwd. pêk tê Ya duyem: Pehlewî/Paleyî ku ji Soranî, Kelhurî, Lekî, Xuremawayî(lûrî), Bextiyarî, Mamesenî hwd. pêk tê. Yu sêyem: Kurmancî ku ev nwîtirîn e, yek zarava ye, bes di nava xwe devok didêr e; Botî, Hekarî, Berferatî, Deştî, Serhedî…    Li Komazaravaya Paleyî zaravaya Soranî serinrakêştirîn e, hem weku erdnîgarî hem li biwarên zimanî “navendî” ye, dikeve di meyaneya hawramî û Kurmancî û li jêr karîgerîya van zaravayên navborî maye! Soranî her çend Paleyî/Pehlewî jî be; têkela hemû şêwezimanên Kurdî ye!     Kurdî hêşta nehatiye ber destên arkeolojîstên jîr, zimanê Kurdî pêzanîna wî, peywendîya wî bi şaristan û dîroka mêjîn wî dike zimanekî bê hevt...
Devamı